Tsukémono, snelle groentefermentaties uit Japan – Peter van Berckel
Knapperige, kleurrijke groente die niet alleen lekker zijn maar ook je spijsvertering extra ondersteunen. Dat is wat tsukémono, een eeuwenoude Japanse fermentatietraditie, belooft. Peter van Berckel schreef er een boek over en deelt meer dan vijftig recepten om zelf mee aan de slag te gaan. Ik kreeg het boek van hem en ging ermee aan de slag: er ging een wereld voor me open. Vandaag neem ik jou mee in de wereld van tsukémono.

Wat is tsukémono
Tsukémono is ook een oude fermentatie techniek uit Japan die veel sneller gaat dan het traditionele fermenteren. Door de groenten in te wrijven met zout, te kneuzen en onder druk (een pers) te zetten ontstaat in korte tijd een flinke hoeveelheid melkzuur. Dit melkzuur zit vol micro-organismen en probiotica.
Door de korte tijdsduur krijgt het melkzuur niet de kans om de kenmerkende friszure smaak te ontwikkelen. De gunstige eigenschappen voor onze spijsvertering en darmflora zijn echter wel volop ontwikkeld.
Traditionele fermentatie is primair gericht op het conserveren van groenten voor later gebruik. Tijdens het bewaren (enkele weken tot maanden) worden suikers langzaam omgezet in zuren/natuurlijke micro-organismen. De werking van de zuren is tweeledig: smaakontwikkeling (friszuur) en conserveren. Voorbeelden van traditionele fermentatie zijn yoghurt, kwark, kefir, kombucha, zuurkool en bijvoorbeeld (zuur)desem.

Gezondheidsvoordelen tsukémono
Een goede gezondheid begint met een goede spijsvertering en een gezonde darmflora. Dat is dus precies waar tsukémono aan bijdraagt. Door groenten kort te fermenteren worden ze voorverteerd en ontstaat een heerlijk frisse en knapperige salade die makkelijker te verteren en minder belastend is voor onze spijsvertering. De aanwezige melkzuur bacteriën (probiotica) ondersteunen daarnaast ook nog eens ons darmstelsel. Kortom, tsukémono heeft veel gezondheidsvoordelen.
Hoe het precies werkt, wat de verschillen zijn tussen het Westerse fermenteren en het Japanse tsukémono legt Peter van Berckel in zijn boek haarfijn uit. Hij laat zien wat je nodig hebt, welke basissmaken er zijn en hoe je tsukémono nog lekkerder maakt. Ook is er aandacht voor de werking van de pickle-pers en welke soorten er zijn.

Tsukémono versus pickle
Tsukémono wordt vaak vertaald als Japanse pickle maar verschilt op een aantal punten van wat wij doorgaans onder pickles verstaan. In westerse keukens verstaan we onder pickles in zuur (azijn) ingelegde groenten. De azijn zorgt voor de uitgesproken zure smaak. Pickles worden ook wel tafelzuren genoemd. Japanse pickles of tsukémono zijn juist niet zuur. De groenten worden doorgaans ingelegd met zout, miso of sojasaus. De smaak is subtieler en gelaagder.

Recepten
Na het lezen van de uitgebreide uitleg kan je direct zelf aan de slag met de meer dan 50 recepten. In essentie is het voldoende om groenten met 2% zout te fermenteren. Maar azijn, miso, saké en bijvoorbeeld sojasaus zijn heel gebruikelijke en lekkere toevoegingen.
Hoewel ik nog aan het begin sta van mijn pickle avontuur klinken de recepten veel belovend. Aubergine-mosterd-pickle, komkommer-wakamé-pickle, kimchi van rettich, groene-asperge-pickle en bijvoorbeeld rabarber-pickle. Maar ook de chioggiabiet-pickle en sushi-gember lijken me lekker en leuk om te maken.

Pickle van spitskool, paprika en ui
Ik ging als eerste aan de slag met een pickle met spitskool. Het snijden van de groenten en vervolgens het kneuzen met zout is zo gedaan. De door mij gemaakte hoeveelheid paste niet in de kleine pers die ik bij het boek had ontvangen dus deed ik alles in een schaal, legde er een bord op en plaatste er een met water gevulde pan op om als gewicht te dienen. Zes uur later was de pickle klaar: ongelooflijk wat een heldere en frisse kleur hadden de groenten gekregen. En de bite, die is ondanks het kneuzen heel knapperig maar totaal niet te vergelijken met rauwe groente.
Rechtstreeks uit de pers smaakte de pickle al heerlijk, de dressing erbij maakte het net even af. In het recept staat dat er nog pompoenpitten over de salade gestrooid kunnen worden. Ik deed dat niet en heb ze eerlijk gezegd ook niet gemist. Zowel Michel als ik vonden het een hele fijne kennismaking en gaan zeker vaker tsukémono maken. Ook maken? Bekijk dan snel het recept voor pickle van spitskool, paprika en ui.
Pickle van spitskool, paprika en ui
Waar te koop
Het boek Tsukémono en diverse soorten pickle-persen zijn verkrijgbaar via de webwinkel van Peter van Berckel.
Praktische informatie:
Titel: Tsukémono – snelle groentefermentaties uit Japan
ISBN: 978-90-818215-7-5
Uitvoering: Hardcover, 200 pagina’s, met vele foto’s en illustraties
Gewicht: 1.200 gram
Afmetingen: 30,5 x 21,7 x 2,2 cm
Prijs: € 32,95

Dit artikel kan affiliatielinkjes bevatten. Koop jij iets via zo’n link dan krijg ik een kleine commissie. Dit kost jou niets extra. Merknamen of producten kunnen het gevolg zijn van een uitnodiging, een ontvangen product of een betaalde samenwerking. Lees voor meer informatie mijn disclaimer.

